به گزارش خبرنگار سیاسی سراج24، موضوع کاهش قیمت نفت، در دولت حسن روحانی به یک مشکل اساسی تبدیل شده است. عدم تحقق برنامه ریزی ها به دلیل کاهش شدید قیمت نفت، کار را به جایی رسانده است که مسئولان دولتی نیز با اقرار به مشکلات و آسیب وارد آمدن به اقتصاد سخن بگویند.
در همین راستا روز گذشته جهانگیری در سخنانی به این موضوع اعتراف کرد و گفت: ما فکر میکردیم که درآمد نفت کاهش پیدا کند و کاهش آن جدی باشد، ولی هیچ وقت فکر نمیکردیم که قیمت نفت از ۶۰ دلار پایینتر بیاید. این در حالی است که قیمت نفت به حول و حوش ۳۰ دلار رسید و برخی میگویند که قیمت آن کمتر هم خواهد شد. این موضوع یعنی کاهش قیمت نفت بحث جدی است که اتفاقی افتاده است و کشورهای تولیدکننده نفت از این موضوع به شدت آسیب دیدهاند و آسیب میبینند، بنابر این وقتی اقتصادی بزرگ شود و خود را متناسب با نفت ۱۰۰ دلاری تنظیم کند، برگشت آن به اقتصادی با نفت ۴۰ دلاری به این آسانیها امکان پذیر نیست و حتی در هزینههای جاری هم دچار مشکل و کمبود میشود.
این موضوع و بحران رکود که در نامه 4وزیر به روحانی در مورد آن توضیح داده شده بود، همه شعارها و تبلیغات دوساله دولت روحانی را زیر سوال برد و اساس آن را مبتنی بر خلاف واقع دانست.
اگرچه روحانی در بهمن ماه گذشته با طرح مسئله «تورم صفر»، و پس از آن با مطرح کردن «از رکود عبور کردیم»، تلاش داشت واقعیات را آنطور که مطابق میل اوست مطرح کند، اما آمارهایی که توسط چهار وزیر در نامه ای به روحانی در مورد آن ها صحبت شد، پرده از واقعیت ها برداشت.
در نامه ای که مدتی پیش خطاب به روحانی و درباره بحران رکود، نوشته شده بود، آمارهای اقتصادی پس از اجرای توافق ژنو یادآور شده و به خسارتهای اجرای این توافق و سیاست همگرایی با غرب اشاره کرده بود.
در نامه مشترک علی طیب نیا، محمدرضا نعمت زاده، علی ربیعی و حسین دهقان وزرای اقتصاد، صنعت، کار و دفاع به حسن روحانی رئیس جمهور آمده بود: «همانطور که مستحضرید از دی ماه ۱۳۹۲ تاکنون بازار سرمایه متاثر از تحولات و متغیرهای کلان بین المللی و داخلی از جمله کاهش بهای نفت و کالای اساسی از جمله فلزات و همچنین تحریمها و برخی تصمیمات و سیاستهای ناهماهنگ دستگاهها در داخل کشور شاهد افتی کم سابقه گردیده است به نحوی که از دی ماه سال ۱۳۹۲ تاکنون ظرف مدت ۱۹ ماه ارزش بازار بر اساس شاخص قیمت ۴۲ درصد کاهش یافته و به لحاظ افت ارزش، بازار کاهشی معادل ۱۸۰ هزار میلیارد تومان را شاهد است.»
مهم ترین بخش نامه مربوط به کاهش بیش از 60درصدی قیمت نفت بود. نکته قابل تامل در مورد سقوط قیمت نفت، این است که این کاهش شدید و افت قیمت دقیقا از روزهای آغازین دولت روحانی شروع شد. دولت حسن روحانی از روزهای ابتدایی به دنبال سیاست توسعه روابط با غرب و همگرایی با غرب به ویژه آمریکا بود. نتیجه اتخاذ این سیاست اما آثار زیانباری برای کشور داشت.
توطئه افت شدید قیمت نفت، دقیقا همزمان با روزهای پیاده روی ظریف و کری از سوی عربستان به عنوان متحد اصلی و استراتژیک آمریکا در منطقه کلید زده شد و تا به امروز این توطئه آمریکایی- سعودی ادامه دارد.
دیپلماسی پرادعای دولت و ضعیف تر از آن دیپلماسی انرژی و ناکارآمدی ژنرال نفتی کار را به جایی رساند که رسانه ها به او لقب «وزیرِ نفتِ مفت» دادند. چندی پیش در نشست یکصد و شصت و هشتم سازمان صادرکنندگان نفت اوپک با عدم تعیین سقف تولید، جواز رقابتی نفسگیر برای افزایش بیش از پیش تولید و درعین حال کاهش بهای جهانی نفت آنهم در میانه فصل سرما، صادر شد؛ شرایطی که آل سعود و کشورهای تقویت کننده داعش را در منطقه به عنوان برنده این مجادله تبدیل می کرد.
حسن روحانی سال گذشته، به موضوع سیاسی بودن کاهش قیمت نفت اذعان کرد و گفت: «کاهش قیمت نفت خام صرفا یک موضوع اقتصادی نیست بلکه ناشی از توطئه و برنامهریزی سیاسی برخی کشورهاست. کاهش قیمت نفت توطئهای علیه مردم منطقه و مسلمانان بوده که نفع آن صرفاً برای برخی دیگر از کشورهاست و مردم منطقه اینگونه توطئهها و به تعبیری خیانتها علیه جهان اسلام را از یاد نخواهند برد.»
رسانه های خارجی نیز به توطئه کاهش قیمت نفت توسط عربستان و آمریکا تصریح کرده اند. چندی پیش روزنامه گاردین در تحلیل خود از شرایط بازار جهانی نفت تصریح کرده بود که آمریکا و عربستان سعودی در توطئه برای کاهش بهای نفت خام دست دارند. این روزنامه به دیدار جان کری، وزیر خارجه آمریکا با ملک عبدالله، پادشاه سابق عربستان در ماه سپتامبر اشاره میکند که مقامات 2 کشور در این دیدار توافق کردند برای آسیب رساندن به ایران و روسیه تولید نفت خام را افزایش دهند.
در توضیح این موضوع نوشته شده بود: «واشنگتن با کمک متحد سعودی خود سعی دارد با اشباع بازار که از پیش بهای نفت خام در آن کاهش یافته بود، بهای نفت را بیش از پیش پایین آورد. در حالی که دولتهای ایران و روسیه بشدت به صادرات نفت وابسته هستند، فرض بر این است که پایین آوردن بهای نفت به تعامل سادهتر با این دو کشور کمک کند. در واقع این کار ایالت متحده و عربستان شیوه جدید تحریم است.»
البته دخالت در توطئه کاهش قیمت نفت، توسط خود مقامات آمریکایی نیز تایید شده بود. هیلاری کلینتون زمستان پارسال در مرکز سابان در اندیشکده بروکینگز درباره موضوع کاهش قیمت نفت و ارتباط آن با مذاکرات هستهای با ایران گفت: پایین آمدن قیمت نفت میتواند به ما برای دستیابی به موفقیت در مذاکرات هستهای با ایران کمک کند.
دیپلماسی ضعیف انرژی توانست اهداف آمریکا را پیش ببرد. چند روز پیش غرضی وزیر اسبق نفت در این باره گفت: اساسنامه اوپک بر نظام اتفاق آراء استوار بوده، که در صورت مخالفت ایران، نشست اخیر هیچ مصوبهای نمیداشت اما زنگنه از توافق سخن گفته که توافق یعنی واگذاری رأی خود درنشست است.
غرضی، اعلام توافق زنگنه در نشست اخیر اوپک را یک ایراد دانست و در عین حال اذعان داشت که این امر تقصیر زنگنه نبوده چون دولتهایی که ظرف 20 سال اخیر بر سرکار آمدند با عربستان مماشات کرده اند و دولتمردان، انتظار داشتند که پادشاه عربستان با آنها رفاقت کند. دولتها میتوانستند در مقابل عربستان بایستند اما مصلحت اندیشی آنها سبب شده که عربستان به ایران زور بگوید.
همچنین سیدمحمدعلی خطیبی، نماینده سابق ایران در اوپک نیز تصریح کرد: نفت ارزان هدیه عربستان به آمریکاست. با تثبیت سقف تولید نفت اوپک در محدوده ۳۰ میلیون بشکه، عملا سال آینده یک میلیون بشکه نفت مازاد اوپک به بازار عرضه میشود. با افزایش عرضه نفت مازاد و سیاستهای تخریبی عربستانسعودی بازار فعلا کشش افزایش قیمت نفت را ندارد. بر این اساس، در صورت تداوم شرایط فعلی احتمال کاهش قیمت هر بشکه نفت ایران تا محدوده بشکهای ۵۰ دلار وجود دارد. اگر ایران و چند کشور با این تصمیم مخالفت میکردند، این تصمیم به اجماع نمیرسید و در نهایت تصویب نمیشد
